Deze publicatie maakt gebruik van cookies

We gebruiken functionele en analytische cookies om onze website te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om gepersonaliseerde advertenties op social media weer te geven. Door op accepteren te klikken gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies.
background.png
koolstof vastleggen door slim landgebruik
tree1.png
tree2.png
tree3.png
sun.png
grass.png
rocks.png
bird.png
tractor.png
plants.png

Een van de oplossingen van het klimaatprobleem ligt in de bodem. Door slim landgebruik kan er koolstof uit de lucht worden vastgelegd, dit in de vorm van organische stof. In het Klimaatakkoord van 2019 zijn hierover afspraken gemaakt. De Nederlandse landbouw staat voor de taak om 0,5 megaton CO2 per jaar vast te leggen in minerale landbouwbodems vanaf 2030. Maar hoe doen we dat?

In de afgelopen jaren zijn metingen van koolstofvastlegging gedaan in Lange Termijn Experimenten (LTE’s) en op praktijkbedrijven. Hierbij is gekeken naar het verschil in de koolstofvoorraad in de bodem bij het wel of niet toepassen van een aantal maatregelen. Tevens zijn enkele maatregelen met modellen doorgerekend. Bekijk hier de maatregelen in onderzoek:

Onderzochte maatregelen

maatregelen voor de boerenpraktijk

In de akkerbouw

o
o
o
o
o
o

achterlaten van gewasresten
extra rustgewassen zoals granen in een rotatie
inzet van groenbemesters
niet-kerende grondbewerking in plaats van ploegen
extra inzet van ruige mest of compost
meerjarige akkerranden

ui.png
In de veehouderij

niet-scheuren van grasland (dus langer in stand te houden) kruidenrijk grasland
niet-kerende grondbewerking bij de teelt van maïs

noun_tractor_1192.png (copy) noun_tractor_1192.png (copy1)

o
o
o

tekstvlak_aqua.png

Samenwerking

Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen het programma Slim landgebruik. In dit programma werken WUR, het Louis Bolk Instituut en CLM samen. Slim Landgebruik werkt samen met de PPS Beter Bodembeheer bijvoorbeeld met het uitvoeren van de metingen aan koolstofvastlegging in de LTE’s van de PPS. Ook de samenwerking wordt in de komende jaren vervolgt.

Eerste resultaten

De eerste resultaten laten zien dat sommige maatregelen effectiever zijn dan andere. Rustgewassen zoals granen inpassen in de rotatie lijkt qua koolstofvastlegging effectief in de akkerbouw. De combinatie met groenbemesters blijkt nog effectiever. En in de veehouderij lijkt het vastleggen van koolstof het beste door grasland niet te ploegen maar vooral in stand te houden. Niet-kerende grondbewerking bleek minder effectief dan in eerste instantie verwacht.

rode_cirkel.png
rode_pijl.png
witte_pijl.png
bodemdeel.png

Wat kunnen
boeren doen?

Hoe kan de
bodem CO2
vastleggen?

Planten nemen
CO2 op uit de lucht.

Na het oogsten
blijven plantenresten achter op het land.

De koolstof in plantenresten wordt duurzaam opgeslagen in de bodem.

Blijvend
grasland

Niet-kerende grondbewerking zorgt dat CO2 niet vrijkomt

Kunstmest vervangen door compost of dierlijke mest

Gewasrotaties: minder rooivruchten, meer rustgewassen zoals granen

Gewasresten achterlaten op het land en in de bodem

Randen van akkers minder intensief beheren, groenbemesters en bomen planten

Wat zijn de integrale voordelen?

Boeren leveren ecosysteemdiensten en maken kans op een vergoeding

Een rijk en levend landschap

Grotere biodiversiteit in en boven de grond

Betere bodemkwaliteit door hoger gehalte organische stof

Bodem heeft hoger watervasthoudend vermogen

Motivatie en financiële haalbaarheid

In acht regionale netwerken worden de verschillende maatregelen in de praktijk getest. ‘We zien gelukkig dat veel agrariërs gemotiveerd zijn om te kijken hoe koolstofopslag kunnen inpassen in hun bedrijfsvoering.  Koolstofvastlegging in de bodem draagt niet alleen bij aan de klimaatdoelstellingen, maar zorgt bij extra aanvoer van organische stof ook voor

minder wateroverlast en droogtegevoeligheid van de bodem. Agrariërs hopen wel dat de extra koolstofvastlegging op den duur ook financieel uit kan, of wordt beloond’ vertelt een betrokken adviseur. Daarmee is zicht op de kosten en baten van maatregelen essentieel.

Uitdagingen

De grote vraag voor het beleid is of de 0,5 megaton vastlegging per jaar haalbaar is. De tussentijdse resultaten geven aan dat met slim landgebruik dit doel bereikt kan worden maar er zijn nog veel vragen te beantwoorden. De vragen voor de praktijk betreffen de kosten en baten, maar ook de implementeerbaarheid van maatregelen in de boerenpraktijk. 

Het onderzoek worstelt met de snelheid waarmee resultaten worden gevraagd. Voor een aantal maatregelen hebben we nog even geduld nodig voordat we betrouwbare getallen hebben. Processen in de bodem gaan nu eenmaal langzaam. Daarom wordt het programma in de komende jaren vervolgt.

Door:


Chris Koopmans

Louis Bolk Instituut

profielfoto_-_chris_koopmans_pag_8.jpg

Share

koolstof vastleggen door slim landgebruik
illustratie_mobiel.png

Een van de oplossingen van het klimaatprobleem ligt in de bodem. Door slim landgebruik kan er koolstof uit de lucht worden vastgelegd, dit in de vorm van organische stof. In het Klimaatakkoord van 2019 zijn hierover afspraken gemaakt. De Nederlandse landbouw staat voor de taak om 0,5 megaton CO2 per jaar vast te leggen in minerale landbouwbodems vanaf 2030. Maar hoe doen we dat?

Onderzochte maatregelen

In de afgelopen jaren zijn metingen van koolstofvastlegging gedaan in Lange Termijn Experimenten (LTE’s) en op praktijkbedrijven. Hierbij is gekeken naar het verschil in de koolstofvoorraad in de bodem bij het wel of niet toepassen van een aantal maatregelen. Tevens zijn enkele maatregelen met modellen doorgerekend. Bekijk hier de maatregelen in onderzoek:

maatregelen voor de boerenpraktijk

De eerste resultaten laten zien dat sommige maatregelen effectiever zijn dan andere. Rustgewassen zoals granen inpassen in de rotatie lijkt qua koolstofvastlegging effectief in de akkerbouw. De combinatie met groenbemesters blijkt nog effectiever. En in de veehouderij lijkt het vastleggen van koolstof het beste door grasland niet te ploegen maar vooral in stand te houden. Niet-kerende grondbewerking bleek minder effectief dan in eerste instantie verwacht.

Eerste resultaten

Motivatie en financiële haalbaarheid

In acht regionale netwerken worden de verschillende maatregelen in de praktijk getest. ‘We zien gelukkig dat veel agrariërs gemotiveerd zijn om te kijken hoe koolstofopslag kunnen inpassen in hun bedrijfsvoering.  Koolstofvastlegging in de bodem draagt niet alleen bij aan de klimaatdoelstellingen, maar zorgt bij extra aanvoer van organische stof ook voor

minder wateroverlast en droogtegevoeligheid van de bodem. Agrariërs hopen wel dat de extra koolstofvastlegging op den duur ook financieel uit kan, of wordt beloond’ vertelt een betrokken adviseur. Daarmee is zicht op de kosten en baten van maatregelen essentieel.

Uitdagingen

De grote vraag voor het beleid is of de 0,5 megaton vastlegging per jaar haalbaar is. De tussentijdse resultaten geven aan dat met slim landgebruik dit doel bereikt kan worden maar er zijn nog veel vragen te beantwoorden. De vragen voor de praktijk betreffen de kosten en baten, maar ook de implementeerbaarheid van maatregelen in de boerenpraktijk. 

Het onderzoek worstelt met de snelheid waarmee resultaten worden gevraagd. Voor een aantal maatregelen hebben we nog even geduld nodig voordat we betrouwbare getallen hebben. Processen in de bodem gaan nu eenmaal langzaam. Daarom wordt het programma in de komende jaren vervolgt.

tekstvlak_aqua.png

Samenwerking

Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen het programma Slim landgebruik. In dit programma werken WUR, het Louis Bolk Instituut en CLM samen. Slim Landgebruik werkt samen met de PPS Beter Bodembeheer bijvoorbeeld met het uitvoeren van de metingen aan koolstofvastlegging in de LTE’s van de PPS. Ook de samenwerking wordt in de komende jaren vervolgt.

Door:


Chris Koopmans

Louis Bolk Instituut

profielfoto_-_chris_koopmans_pag_8.jpg
In de akkerbouw

o
o

o
o

o
o

achterlaten van gewasresten
extra rustgewassen zoals granen in een rotatie
inzet van groenbemesters
niet-kerende grondbewerking in plaats van ploegen
extra inzet van ruige mest of compost
meerjarige akkerranden

ui.png
In de veehouderij

niet-scheuren van grasland (dus langer in stand te houden)
kruidenrijk grasland
niet-kerende grondbewerking bij de teelt van maïs

noun_tractor_1192.png (copy) noun_tractor_1192.png (copy1)

o

o
o

Beter bodembeheer Magazine

Kennis en inspiratie voor beter bodembeheer in de landbouw
Volledig scherm