gereduceerde_grondbewerking_10_jh.jpg
niet kerende grondbewerking
Nieuwe inzichten in toepasbaarheid en haalbaarheid

Niet kerende grondbewerking (NKG), een vorm van gereduceerde grondbewerking, is een van de maatregelen die bijdraagt aan duurzaam bodembeheer. Het grootste voordeel van NKG is dat het tot een betere bodem leidt met een betere waterinfiltratie en minder droogte problemen. Kosten en opbrengsten zijn vergelijkbaar. In onderstaande animatie wordt uitgelegd wat niet kerende grondbewerking is en wat je ermee kan bereiken. 

Niet kerende grondbewerking en gereduceerde grondbewerking

Met gereduceerde grondbewerking wordt niet meer geploegd of minder diep geploegd. Er is een grote variatie in systemen van gereduceerde grondbewerking, zoals direct zaaien zonder grondbewerking, strip till, bewerking in strookjes en niet-kerende grondbewerking waarbij de grond volvelds ondiep wordt bewerkt en eventueel ook dieper wordt losgetrokken met woelpoten. In deze PPS Beter Bodembeheer is vooral NKG onderzocht.

Onderzoeksresultaten NKG uit de PPS Beter Bodembeheer

De opbrengsten zijn gelijk aan ploegen, al zijn er verschillen tussen gewassen.

De bodemstructuur met wormgaten blijft meer in tact, waardoor water infiltreert en gewassen minder snel watertekort hebben. Dit past beter in een veranderend klimaat.

De stikstofverliezen lijken kleiner, al kunnen we dit nog niet met zekerheid stellen.

Koolstofopslag lijkt niet noemenswaardig te stijgen. Het effect is hooguit klein.

De biodiversiteit verbeterd: meer regenwormen, insecten en spinnen. Aanvullend onderzoek is nodig.

De belangrijkste effecten van NKG zijn:

gereduceerde_grondbewerking_12_.jpg tekstvlak_grijs-bruin.png

is het toepasbaar voor boeren?

Overschakelen van kerende (ploegen) naar niet kerende grondbewerking is niet zomaar een kwestie van de ploeg aan de kant zetten, het vraagt ten eerste een goed bouwplan. De gewasvolgorde en de rotatie is erg belangrijk voor het slagen van de teelt bij gereduceerde grondbewerking. Overblijvende gewasresten mogen geen effect hebben op het zaaibed van de volgteelt.

inzet groenbemesters

Voor een goed effect van NKG is het van belang maximaal groenbemesters in te zetten. De keuze van groenbemester is daarbij erg belangrijk. Kies voor een vorstgevoelige groenbemester die na de winter goed klein te krijgen en onder te werken is.

zaaibed maken

Met de juiste zaaitechniek en grondbewerking is het probleem van zaaien van fijnzadige gewassen zoals uien, cichorei of peen in een grover zaaibed op te lossen. Door bijvoorbeeld tijdens het opbouwen van de ruggen waarop peen gezaaid moet worden een overtopfrees in te zetten komt voldoende fijne grond zonder gewasresten bovenin de rug. Een losse en goed doorwortelbare ondergrond voor zaaien en planten is belangrijk voor koolachtigen en ook voor gewassen met een zwak wortelstelsel. De doorwortelbaarheid verbeteren kan door diepwortelende gewassen zoals granen of sommige groenbemesters te telen voorafgaand aan een gewas met een zwakker wortelstelsel.

onkruidbestrijding

Een van de aandachtspunten bij gereduceerde grondbewerking is de onkruidbestrijding. NKG hoeft niet tot meer middeleninzet te leiden of toepassing van Roundup te leiden wanneer de chemische onkruidbestrijding goed uitgevoerd wordt en je de bodem maximaal bedekt houdt met een gewas. Bij mechanische onkruidbestrijding moet worden voorkomen dat aanwezige gewasresten gaan stropen.

bemesting

De mineralisatie komt bij toepassing van NKG later op gang. Gewassen die vroeg in het seizoen al (veel) stikstof opnemen hebben extra stikstof nodig. Daar moet je bij de bemesting rekening mee houden.

gereduceerde_grondbewerking_13_jh.jpg
kan het uit?

De kosten van toepassing van NKG zijn vrijwel gelijk aan ploegen. Voor de meeste gewassen is NKG goed toepasbaar. Dit is niet het geval voor fijnzadige gewassen als ui en peen waar de opbrengst achterblijft en bij biologische teelt van sommige groentegewassen op zandgrond waar meer onkruid met de hand verwijderd moet worden.

een praktijkvoorbeeld

Wil je aan de slag met gereduceerde grondbewerking? Deze video laat zien waar je dan op moet letten op kleigronden.

Door:


Derk van Balen

Wageningen University & Research

pasfoto---janjo-de-haan-pag-5-7.jpg

Share

gereduceerde_grondbewerking_10_jh.jpg
niet kerende grondbewerking
Nieuwe inzichten in toepasbaarheid en haalbaarheid

Niet kerende grondbewerking (NKG), een vorm van gereduceerde grondbewerking, is een van de maatregelen die bijdraagt aan duurzaam bodembeheer. Het grootste voordeel van NKG is dat het tot een betere bodem leidt met een betere waterinfiltratie en minder droogte problemen. Kosten en opbrengsten zijn vergelijkbaar. In onderstaande animatie wordt uitgelegd wat niet kerende grondbewerking is en wat je ermee kan bereiken. 

Niet kerende grondbewerking en gereduceerde grondbewerking

Met gereduceerde grondbewerking wordt niet meer geploegd of minder diep geploegd. Er is een grote variatie in systemen van gereduceerde grondbewerking, zoals direct zaaien zonder grondbewerking, strip till, bewerking in strookjes en niet-kerende grondbewerking waarbij de grond volvelds ondiep wordt bewerkt en eventueel ook dieper wordt losgetrokken met woelpoten. In deze PPS Beter Bodembeheer is vooral NKG onderzocht.

Onderzoeksresultaten NKG uit de PPS Beter Bodembeheer

De opbrengsten zijn gelijk aan ploegen, al zijn er verschillen tussen gewassen.

De bodemstructuur met wormgaten blijft meer in tact, waardoor water infiltreert en gewassen minder snel watertekort hebben. Dit past beter in een veranderend klimaat.

De stikstofverliezen lijken kleiner, al kunnen we dit nog niet met zekerheid stellen.

Koolstofopslag lijkt niet noemenswaardig te stijgen. Het effect is hooguit klein.

De biodiversiteit verbeterd: meer regenwormen, insecten en spinnen. Aanvullend onderzoek is nodig.

De belangrijkste effecten van NKG zijn:

gereduceerde_grondbewerking_12_.jpg tekstvlak_grijs-bruin.png

is het toepasbaar voor boeren?

Overschakelen van kerende (ploegen) naar niet kerende grondbewerking is niet zomaar een kwestie van de ploeg aan de kant zetten, het vraagt ten eerste een goed bouwplan. De gewasvolgorde en de rotatie is erg belangrijk voor het slagen van de teelt bij gereduceerde grondbewerking. Overblijvende gewasresten mogen geen effect hebben op het zaaibed van de volgteelt.

inzet groenbemesters

Voor een goed effect van NKG is het van belang maximaal groenbemesters in te zetten. De keuze van groenbemester is daarbij erg belangrijk. Kies voor een vorstgevoelige groenbemester die na de winter goed klein te krijgen en onder te werken is.

zaaibed maken

Met de juiste zaaitechniek en grondbewerking is het probleem van zaaien van fijnzadige gewassen zoals uien, cichorei of peen in een grover zaaibed op te lossen. Door bijvoorbeeld tijdens het opbouwen van de ruggen waarop peen gezaaid moet worden een overtopfrees in te zetten komt voldoende fijne grond zonder gewasresten bovenin de rug. Een losse en goed doorwortelbare ondergrond voor zaaien en planten is belangrijk voor koolachtigen en ook voor gewassen met een zwak wortelstelsel. De doorwortelbaarheid verbeteren kan door diepwortelende gewassen zoals granen of sommige groenbemesters te telen voorafgaand aan een gewas met een zwakker wortelstelsel.

onkruidbestrijding

Een van de aandachtspunten bij gereduceerde grondbewerking is de onkruidbestrijding. NKG hoeft niet tot meer middeleninzet te leiden of toepassing van Roundup te leiden wanneer de chemische onkruidbestrijding goed uitgevoerd wordt en je de bodem maximaal bedekt houdt met een gewas. Bij mechanische onkruidbestrijding moet worden voorkomen dat aanwezige gewasresten gaan stropen.

gereduceerde_grondbewerking_13_jh.jpg
bemesting

De mineralisatie komt bij toepassing van NKG later op gang. Gewassen die vroeg in het seizoen al (veel) stikstof opnemen hebben extra stikstof nodig. Daar moet je bij de bemesting rekening mee houden.

kan het uit?

De kosten van toepassing van NKG zijn vrijwel gelijk aan ploegen. Voor de meeste gewassen is NKG goed toepasbaar. Dit is niet het geval voor fijnzadige gewassen als ui en peen waar de opbrengst achterblijft en bij biologische teelt van sommige groentegewassen op zandgrond waar meer onkruid met de hand verwijderd moet worden.

een praktijkvoorbeeld

Wil je aan de slag met gereduceerde grondbewerking? Deze video laat zien waar je dan op moet letten op kleigronden.

Door:


Derk van Balen

Wageningen University & Research

pasfoto---janjo-de-haan-pag-5-7.jpg

Beter bodembeheer Magazine

Kennis en inspiratie voor beter bodembeheer in de landbouw
Volledig scherm

Deze publicatie maakt gebruik van cookies

We gebruiken functionele en analytische cookies om onze website te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om gepersonaliseerde advertenties op social media weer te geven. Door op accepteren te klikken gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies.